شاهنامه فردوسی – پادشاهى جمشيد هفت سد سال بود

پادشاهى جمشيد هفت سد سال بود

      

گرانمايه جمشيد فرزند او            كمر بست يكدل پر از پند او

         بر آمد بر آن تخت فرخ پدر            برسم كيان بر سرش تاج زر

         كمر بست با فرّ شاهنشهى            جهان گشت سرتاسر او را رهى‏

         زمانه بر آسود از داورى            بفرمان او ديو و مرغ و پرى‏

         جهان را فزوده بدو آبروى            فروزان شده تخت شاهى بدوى‏

         منم گفت با فرّه ايزدى            همم شهريارى همم موبدى‏

         بدان راز بد دست كوته كنم            روان را سوى روشنى ره كنم‏

         نخست آلت جنگ را دست برد            در نام جستن بگردان سپرد

  شاهنامه فردوسی - جنگ رستم با افراسياب

         بفرّ كيى نرم كرد آهنا            چو خود و زره كرد و چون جوشنا

         چو خفتان و تيغ و چو برگستوان            همه كرد پيدا بروشن روان‏

         بدين اندرون سال پنجاه رنج            ببرد و ازين چند بنهاد گنج‏

         دگر پنجه انديشه جامه كرد            كه پوشند هنگام ننگ و نبرد

         ز كتّان و ابريشم و موى قز            قصب كرد پر مايه ديبا و خز

         بياموختشان رشتن و تافتن            بتار اندورن پود را بافتن‏

         چو شد بافته شستن و دوختن            گرفتند از و يك سر آموختن‏

         چو اين كرده شد ساز ديگر نهاد            زمانه بدو شاد و او نيز شاد

  دیوان حافظ - ای فروغ ماه حسن‌، از روی رخشان شما

         ز هر انجمن پيشه‏ور گرد كرد            بدين اندرون نيز پنجاه خورد

         گروهى كه كاتوزيان خوانيش            برسم پرستندگان دانيش‏

         جدا كردشان از ميان گروه            پرستنده را جايگه كرد كوه‏

         بدان تا پرستش بود كارشان            نوان پيش روشن جهاندارشان‏

         صفى بر دگر دست بنشاندند            همى نام نيساريان خواندند

         كجا شير مردان جنگ آورند            فروزنده لشكر و كشورند

         كزيشان بود تخت شاهى بجاى            و زيشان بود نام مردى بپاى‏

         بسودى سه ديگر گره را شناس            كجا نيست از كس بريشان سپاس‏

         بكارند و ورزند و خود بدروند            بگاه خورش سرزنش نشنوند

  شاهنامه فردوسی - فراهم آوردن شاهنامه

         ز فرمان تن آزاده و ژنده پوش            ز آواز پيغاره آسوده گوش‏

         تن آزاد و آباد گيتى بروى            بر آسوده از داور و گفتگوى‏

         چه گفت ان سخن سخن‏گوى آزاده مرد            كه آزاده را كاهلى بنده كرد

         چهارم كه خوانند اهتو خوشى            همان دست‏ورزان ابا سر كشى‏

         كجا كارشان همگنان پيشه بود            روانشان هميشه پر انديشه بود

         بدين اندرون سال پنجاه نيز            بخورد و بورزيد و بخشيد چيز

         ازين هر يكى را يكى پايگاه            سزاوار بگزيد و بنمود راه‏

         كه تا هر كس اندازه خويش را            ببيند بداند كم و بيش را

  شاهنامه فردوسی - رفتن ايرج بسوى پدر

         بفرمود پس ديو ناپاك را            بآب اندر آميختن خاك را

         هرانچ از گل آمد چو بشناختند            سبك خشت را كالبد ساختند

         بسنگ و بگچ ديو ديوار كرد            نخست از برش هندسى كار كرد

         چو گرمابه و كاخهاى بلند            چو ايوان كه باشد پناه از گزند

         ز خارا گهر جست يك روزگار            همى كرد از و روشنى خواستار

         بچنگ آمدش چند گونه گهر            چو ياقوت و بيجاده و سيم و زر

         ز خارا بافسون برون آوريد            شد آراسته بندها را كليد

         دگر بويهاى خوش آورد باز            كه دارند مردم ببويش نياز

         چو بان و چو كافور و چون مشك ناب            چو عود و چو عنبر چو روشن گلاب‏

  دیوان حافظ - ای غایب از نظر به خدا می‌سپارمت

         پزشكى و درمان هر دردمند            در تندرستى و راه گزند

         همان رازها كرد نيز آشكار            جهان را نيامد چنو خواستار

         گذر كرد از ان پس بكشتى بر آب            ز كشور بكشور گرفتى شتاب‏

         چنين سال پنجه برنجيد نيز            نديد از هنر بر خرد بسته چيز

         همه كردنيها چو آمد بجاى            ز جاى مهى برتر آورد پاى‏

         بفرّ كيانى يكى تخت ساخت            چه مايه بدو گوهر اندر نشاخت‏

         كه چون خواستى ديو برداشتى            ز هامون بگردون بر افراشتى‏

         چو خورشيد تابان ميان هوا            نشسته برو شاه فرمان روا

  دیوان حافظ - خیال روی تو در هر طریق همره ماست

         جهان انجمن شد بر آن تخت او            شگفتى فرو مانده از بخت او

         بجمشيد بر گوهر افشاندند            مران روز را روز نو خواندند

         سر سال نو هرمز فرودين            بر آسوده از رنج روى زمين‏

         بزرگان بشادى بياراستند            مى و جام و رامشگران خواستند

         چنين جشن فرّخ ازان روزگار            بما ماند از ان خسروان يادگار

         چنين سال سيصد همى رفت كار            نديدند مرگ اندران روزگار

         ز رنج و ز بدشان نبد آگهى            ميان بسته ديوان بسان رهى‏

         بفرمان مردم نهاده دو گوش            ز رامش جهان پر ز آواى نوش‏

  دیوان حافظ -  صبا به تهنیت پیر می‌فروش آمد

         چنين تا بر آمد برين روزگار            نديدند جز خوبى از كردگار

         جهان سر بسر گشت او را رهى            نشسته جهاندار با فرهى‏

         يكايك بتخت مهى بنگريد            بگيتى جز از خويشتن را نديد

         منى كرد آن شاه يزدان شناس            ز يزدان بپيچيد و شد ناسپاس‏

         گرانمايگان را ز لشگر بخواند            چه مايه سخن پيش ايشان براند

         چنين گفت با سالخورده مهان            كه جز خويشتن را ندانم جهان‏

         هنر در جهان از من آمد پديد            چو من نامور تخت شاهى نديد

         جهان را بخوبى من آراستم            چنانست گيتى كجا خواستم‏

         خور و خواب و آرامتان از منست            همان كوشش و كامتان از منست‏

  شاهنامه فردوسی - آفرینش مردم

         بزرگى و ديهيم شاهى مراست            كه گويد كه جز من كسى پادشاست‏

         همه موبدان سر فگنده نگون            چرا كس نيارست گفتن نه چون‏

         چو اين گفته شد فرّ يزدان ازوى            بگشت و جهان شد پر از گفت‏گوى‏

         منى چون بپيوست با كردگار            شكست اندر آورد و برگشت كار

         چگفت آن سخن‏گوى با فرّ و هوش            چو خسرو شوى بندگى را بكوش‏

         بيزدان هر آن كس كه شد ناسپاس            بدلش اندر آيد ز هر سو هراس‏

         بجمشيد بر تيره‏گون گشت روز            همى كاست آن فرّ گيتى فروز

                       

در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید

چو شمع صبحدمم شد ز مهر او روشن
که عمر در سر این کار و بار خواهم کرد
«حافظ»

فرهنگ معین

واژه مورد نظر خود را جستجو کنید
جستجوی واژه

لیست واژه‌ها (تعداد کل: 36,098)

عقیل

(عَ) [ ع. ] (ص.) خردمند، گرامی.

عقیله

(عَ لَ) [ ع. عقیله ] (اِ.)
۱- زانوبند شتر، پای بند.
۲- مانع و گره در کار.

عقیم

(عَ) [ ع. ] (ص.) نازا، سترون.

علاء

(عَ) [ ع. ] (اِمص.) بزرگی، شرف، بلندی.

علاج

(عِ یا عَ) [ ع. ]
۱- (مص م.) درمان کردن.
۲- (اِمص.) درمان، معالجه.
۳- (اِ.) چاره.

علاف

(عَ لّ) [ ع. ] (اِ. ص.)
۱- علوفه فروش.
۲- برنج فروش.
۳- (عا.) بیکار، باطل.

علافی

(~.) [ ع - فا. ]
۱- (حامص.) برنج - فروشی، علوفه فروشی.
۲- (عا.) هرزه گردی، بیهودگی، بیکاری.

علاقه

(عَ قِ) [ ع. علاقه ]
۱- (مص م.) دوست داشتن.
۲- (اِمص.) دوستی.
۳- پیوند، ارتباط، وابستگی. جِ علائق.

علاقه

(عِ قِ) [ ع. علاقه ] (اِ.)
۱- رشته و بندی که چیزی را به آن بیآویزند.
۲- بند کمان و تازیانه.
۳- میوه‌ای که از درخت آویزان باشد؛ جِ علائق.

علاقه بند

(~. بَ) [ ع - فا. ] (ص فا.) کسی که از ابریشم رشته و قیطان می‌بافد.

علالا

(عَ) (اِصت.)
۱- بانگ و شور و غوغا، علالوش.
۲- (کن.) سخن پهلودار.

علام

(عَ لّ) [ ع. ] (ص.) دانشمند، بسیار دانا.

علامات

(عَ) [ ع. ] (اِ.) جِ علامت.

علامت

(عَ مَ) [ ع. علامه ] (اِ.)
۱- نشان، نشانی.
۲- در فارسی به معنای پرچم، درفش.
۳- صلیب مانندی ساخته شده از آهن با تزئینات مخصوص به خود که در محرم هنگام عزاداری پیشاپیش دسته حرکت می‌دهند.

علامت کش

(~. کَ) [ ع - فا. ] (ص فا.)۱ - علم - دار، کسی که پرچم را حمل می‌کند.
۲- کسی که در محرم علم را بر دوش گرفته پیشاپیش دسته حرکت می‌کند.

علامه

(عَ لّ مِ) [ ع - علامه ] (ص.) دانشمند، بسیار دانا.

علان

(عَ لّ) [ ع. ] (ص.) نادان، احمق.

علانیه

(عَ یِ) [ ع. علانیه ]
۱- (مص ل.) ظاهر شدن، آشکار گشتن.
۲- (اِ.) آشکار، ظاهر.

علاوه

(عِ یا عَ وِ) [ ع. علاوه ] (اِ.) سرباری، مازاد، اضافه.

علاوه کردن

(~. کَ دَ) [ ع - فا. ] (مص م.) اضافه کردن، افزودن.


دیدگاهتان را بنویسید