شاهنامه فردوسی – ستايش سلطان محمود

گفتار اندر ستايش سلطان محمود

       

جهان آفرين تا جهان آفريد            چنو مر زبانى نيامد پديد

         چو خورشيد بر چرخ بنمود تاج            زمين شد بكردار تابنده عاج‏

         چه گويم كه خورشيد تابان كه بود            كزو در جهان روشنايى فزود

         ابو القاسم آن شاه پيروز بخت            نهاد از بر تاج خورشيد تخت‏

         ز خاور بياراست تا باختر            پديد آمد از فرّ او كان زر

         مرا اختر خفته بيدار گشت            بمغز اندر انديشه بسيار گشت‏

         بدانستم آمد زمان سخن            كنون نو شود روزگار كهن‏

         بر انديشه شهريار زمين            بخفتم شبى لب پر از آفرين‏

         دل من چو نور اندر آن تيره شب            نخفته گشاده دل و بسته لب‏

         چنان ديد روشن روانم بخواب            كه رخشنده شمعى بر آمد ز آب‏

         همه روى گيتى شب لاژورد            از آن شمع گشتى چو ياقوت زرد

         در و دشت برسان ديبا شدى            يكى تخت پيروزه پيدا شدى‏

         نشسته برو شهريارى چو ماه            يكى تاج بر سر بجاى كلاه‏

         رده بر كشيده سپاهش دو ميل            بدست چپش هفتصد ژنده پيل‏

         يكى پاك دستور پيشش بپاى            بداد و بدين شاه را رهنماى‏

         مرا خيره گشتى سر از فرّ شاه            و زان ژنده پيلان و چندان سپاه‏

         چو آن چهره خسروى ديدمى            از ان نامداران بپرسيدمى‏

         كه اين چرخ و ما هست يا تاج و گاه            ستارست پيش اندرش يا سپاه‏

         يكى گفت كاين شاه روم است و هند            ز قنّوج تا پيش درياى سند

         بايران و توران ورا بنده‏اند            براى و بفرمان او زنده‏اند

         بياراست روى زمين را بداد            بپر دخت از ان تاج بر سر نهاد

         جهاندار محمود شاه بزرگ            بآبشخور آرد همى ميش و گرگ‏

         ز كشمير تا پيش درياى چين            برو شهرياران كنند آفرين‏

         چو كودك لب از شير مادر بشست            ز گهواره محمود گويد نخست‏

         نپيچد كسى سر ز فرمان اوى            نيارد گذشتن ز پيمان اوى‏

         تو نيز آفرين كن كه گوينده            بدو نام جاويد جوينده‏

         چو بيدار گشتم بجستم ز جاى            چه مايه شب تيره بودم بپاى‏

         بر آن شهريار آفرين خواندم            نبودم درم جان بر افشاندم‏

         بدل گفتم اين خواب را پاسخ است            كه آواز او بر جهان فرّخ است‏

         بران آفرين كو كند آفرين            بران بخت بيدار و فرّخ زمين‏

         ز فرّش جهان شد چو باغ بهار            هوا پر ز ابر و زمين پر نگار

         از ابر اندر آمد بهنگام نم            جهان شد بكردار باغ ارم‏

         بايران همه خوبى از داد اوست            كجا هست مردم همه ياد اوست‏

         ببزم اندرون آسمان سخاست            برزم اندرون تيز چنگ اژدهاست‏

         بتن ژنده پيل و بجان جبرئيل            بكف ابر بهمن بدل رود نيل‏

         سر بخت بدخواه با خشم اوى            چو دينار خوارست بر چشم اوى‏

         نه كند آورى گيرد از باج و گنج            نه دل تيره دارد ز رزم و ز رنج‏

         هر آن كس كه دارد ز پروردگان            از آزاد و از نيك‏دل بردگان‏

         شهنشاه را سر بسر دوستوار            بفرمان ببسته كمر استوار

         نخستين برادرش كهتر بسال            كه در مردمى كس ندارد همال‏

         ز گيتى پرستنده فرّ و نصر            زيد شاد در سايه شاه عصر

         كسى كش پدر ناصر الدين بود            سر تخت او تاج پروين بود

         و ديگر دلاور سپهدار طوس            كه در جنگ بر شير دارد فسوس‏

         ببخشد درم هر چه يابد ز دهر            همى آفرين يابد از دهر بهر

         بيزدان بود خلق را رهنماى            سر شاه خواهد كه باشد بجاى‏

         جهان بى‏سر و تاج خسرو مباد            هميشه بماناد جاويد و شاد

         هميشه تن آباد با تاج و تخت            ز درد و غم آزاد و پيروز بخت‏

         كنون باز گردم بآغاز كار            سوى نامه نامور شهريار

 

                       

در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید

فرهنگ معین

جستجوی واژه

لیست واژه‌ها (تعداد کل: 36,098)

آب باز

(اِفا. اِمر.)
۱- شناگر.
۲- غواص.

آب بازی

(حامص.)۱ - شناگری.
۲- غواصی.

آب برداشتن

(بَ تَ) (مص ل.) فرق داشتن هدف باطنی با اعمال ظاهری.

آب بسته

(بِ بَ تِ) (اِمر.)
۱- شیشه، آبگینه، بلور.
۲- ژاله، شبنم.
۳- تگرگ، یخ.

آب بقا

(بِ بَ) [ فا - ع. ] (اِمر.) آب حیات.

آب بند

(بَ) (ص. اِمر.)
۱- سَّد.
۲- کسی که ماست و پنیر و مانند آن را درست می‌کند.
۳- کسی که تَرَک ظروف شکسته را می‌گرفت.

آب بندی

(بَ)(حامص. اِ.)۱ - بستن مسیر آب.
۲- عایق کردن جایی یا چیزی در برابر نم و رطوبت.
۳- تنظیم شدن موتور ماشین یا هر دستگاه دیگری.
۴- ریختن آب در سماور، آب پاش و غیره.

آب بها

(بَ) (اِمر.) پولی که در ازای آب دهند، حق الشرب.

آب تاخت

(اِمر.)
۱- فشار آب، نیروی آب.
۲- پیشاب، ادرار.

آب تاختن

(تَ) (مص ل.) ادرار کردن، شاشیدن.

آب تلخ

(بِ تَ) (اِمر.) (کن.)
۱- شراب.
۲- (کن.) عرق.

آب تنی

(تَ) (حامص.) شنا، غوطه خوردن در آب.

آب جر

(جَ) [ فا - ع. ] (اِمر.) جزر.

آب جو

(~ِ جُ) (اِمر.) نوشابه الکلی ضعیف که از مالتوز و مخمر آب جو تهیه شود، ماءالشعیر، شراب جو، فوگان، فقاع.

آب جگر

(بِ جِ) (اِمر.) کنایه از: خون، خونابه (طبق طب قدیم، جگر مرکز خون است).

آب حسرت

(بِ حَ رَ) [ فا - ع. ] (اِمر.) اشک، سرشک.

آب حوضی

(حُ) (ص نسب.) کسی که آب حوض‌ها را کشیده و آن‌ها را تمیز می‌کرد.

آب حیات

(بِ حَ) [ فا - ع. ] (اِمر.)
۱- آب زندگانی ؛ گویند چشمه‌ای است در ظلمت که هر از آن بنوشد عمر جاودان پیدا می‌کند، اسکندر و خضر به دنبال آن رفتند، خضر از آن آب نوشید و عمر جاودان ...

آب حیوان

(~ ِ حَ یا حِ)(اِمر.) نک آب حیات.

آب خشک

(بِ خُ) (اِمر.) شیشه، آبگینه، بلور.


دیدگاهتان را بنویسید