شاهنامه فردوسی – رفتن سام به جنگ مهراب

رفتن سام به جنگ مهراب

بمهراب و دستان رسيد اين سخن            كه شاه و سپهبد فگندند بن‏

         خروشان ز كابل همى رفت زال            فروهشته لفج و برآورده يال‏

         همى گفت اگر اژدهاى دژم            بيايد كه گيتى بسوزد بدم‏

         چو كابلستان را بخواهد بسود            نخستين سر من ببايد درود

         بپيش پدر شد پر از خون جگر            پر انديشه دل پر ز گفتار سر

         چو آگاهى آمد بسام دلير            كه آمد ز ره بچّه نرّه شير

         همه لشكر از جاى بر خاستند            درفش فريدون بياراستند

         پذيره شدن را تبيره زدند            سپاه و سپهبد پذيره شدند]

  دیوان حافظ - در دیر مغان آمد، یارم قدحی در دست

         همه پشت پيلان برنگين درفش            بياراسته سرخ و زرد و بنفش‏

         چو روى پدر ديد دستان سام            پياده شد از اسپ و بگذارد گام‏

         بزرگان پياده شدند از دو روى            چه سالار خواه و چه سالار جوى‏

         زمين را ببوسيد زال دلير            سخن گفت با او پدر نيز دير

         نشست از بر تازى اسپ سمند            چو زرّين درخشنده كوهى بلند

         بزرگان همه پيش او آمدند            بتيمار و با گفت و گو آمدند

         كه آزرده گشتست بر تو پدر            يكى پوزش آور مكش هيچ سر

  دیوان حافظ - آن ترک پری چهره که دوش از بر ما رفت

         چنين داد پاسخ كزين باك نيست            سرانجام آخر بجز خاك نيست‏

          پدر گر بمغز اندر آرد خرد            همانا سخن بر سخن نگذرد

         و گر بر گشايد زبان را بخشم            پس از شرمش آب اندر آرم بچشم‏

         چنين تا بدرگاه سام آمدند            گشاده دل و شادكام آمدند

         فرود آمد از باره سام سوار            هم اندر زمان زال را داد بار

         چو زال اندر آمد بپيش پدر            زمين را ببوسيد و گسترد بر

         يكى آفرين كرد بر سام گرد            و زاب دو نرگس همى گل سترد

  شاهنامه فردوسی - پادشاهی كيومرث

         كه بيدار دل پهلوان شاد باد            روانش گراينده داد باد

         ز تيغ تو الماس بريان شود            زمين روز جنگ از تو گريان شود

         كجا ديزه تو چمد روز جنگ            شتاب آيد اندر سپاه درنگ‏

         سپهرى كجا باد گرز تو ديد            همانا ستاره نيارد كشيد

         زمين نسپرد شير با داد تو            روان و خرد كشته بنياد تو

         همه مردم از داد تو شادمان            ز تو داد يابد زمين و زمان‏

         مگر من كه از داد بى‏بهره‏ام            و گر چه به پيوند تو شهره‏ام‏

         يكى مرغ پرورده‏ام خاك خورد            به گيتى مرا نيست با كس نبرد

  دیوان حافظ - صوفی نهاد دام و سر حقه باز کرد

          ندانم همى خويشتن را گناه            كه بر من كسى را بران هست راه‏

         مگر آنكه سام يلستم پدر            وگر هست با اين نژادم هنر

         ز مادر بزادم بينداختى            بكوه اندرم جايگه ساختى‏

         فگندى بتيمار زاينده را            بآتش سپردى فزاينده را

         ترا با جهان آفرين نيست جنگ            كه از چه سياه و سپيدست رنگ‏

         كنون كم جهان آفرين پروريد            بچشم خدايى بمن بنگريد

         ابا گنج و با تخت و گرز گران            ابا راى و با تاج و تخت و سران‏

         نشستم بكابل بفرمان تو            نگه داشتم راى و پيمان تو

  دیوان حافظ - دارم امید عاطفتی از جناب دوست

         كه گر كينه جويى نيازارمت            درختى كه كشتى ببار آرمت‏

         ز مازندران هديه اين ساختى            هم از گرگساران بدين تاختى‏

         كه ويران كنى خان آباد من            چنين داد خواهى همى داد من‏

         من اينك بپيش تو ايستاده‏ام            تن بنده خشم ترا داده‏ام‏

         بارّه ميانم بدو نيم كن            ز كابل مپيماى با من سخن‏

         سپهبد چو بشنيد گفتار زال            بر افراخت گوش و فرو برد يال‏

         بدو گفت آرى همينست راست            زبان تو بر راستى بر گواست‏

         همه كار من با تو بيداد بود            دل دشمنان بر تو بر شاد بود

  دیوان حافظ - گر ز دست زلف مشکینت خطایی رفت رفت

         ز من آرزو خود همين خواستى            بتنگى دل از جاى بر خاستى‏

         مشو تيز تا چاره كار تو            بسازم كنون نيز بازار تو

         يكى نامه فرمايم اكنون بشاه            فرستم بدست تو اى نيك خواه‏

         سخن هر چه بايد بياد آورم            روان و دلش سوى داد آورم‏

         اگر يار باشد جهاندار ما            بكام تو گردد همه كار ما

   ‏

                       

در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید

ما ز یاران چشم یاری داشتیم
خود غلط بود آن چه ما پنداشتیم
«حافظ»

فرهنگ معین

واژه مورد نظر خود را جستجو کنید

اسم

( اِ ) [ ع. ] (اِ.)
۱- کلمه‌ای که به وسیله آن چیزی یا کسی را می‌خوانند، نام.
۲- عنوان.
۳- شهرت، آوازه.
۴- در دستور زبان فارسی قسمی از اقسام کلمه که بدان مردم یا جانور یا چیزی را نامند و معین کنند: مرد، زن، خانه، میز، کوه و دشت. ضح - در صرف عربی اسم قسمی از سه قسم کلمه‌است که بر معنایی مستقل دلالت کند و به زمانی خاص باز بسته نباشد.
۵- اسم ذات است مسما به اعتبار صفت و صفت یا با وجود است چون عالم و قدیم و یا با عدم است چون قدوس (تصوف). ج. اسامی، اسماء. ؛~ آلت اسمی است که بر ابزار کار دلالت کند. ؛ ~ اشاره «این» و «آن» هرگاه مسبوق به اسم می‌باشد، اسم اشاره نامیده شود. نخستین برای اشاره به نزدیک و دومین برای اشاره به دور: این خانه، این میز، آن مرد، آن خیابان. ؛ ~ جمع اسم عام چون در صورت مفرد و در معنی جمع باشد: دسته، رمه. ؛~ بی مسمی نامی که معنی آن با چیز یا کسی که برای آن وضع شده‌است مطابق نباشد. ؛~ جنس اسمی است که بر افراد یک جنس دلالت کند و آن نه معرفه‌است نه نکره مانند: درخت، کوه، اسب و چون خواهند نکره شود «ی» بدان افزایند: درختی، کوهی، اسبی. ؛ ~ خاص آن است که بر فردی مخصوص و معین دلالت کند. مق. اسم عام. ؛ ~ ذات اسم چون قایم به ذات باشد و وجودش وابسته به دیگری نباشد آن را اسم ذات نامند. مق. اسم معنی. ؛ ~ زمان اسمی است که دلالت بر زمان کند. ؛ ~ مکان اسمی است که دلالت بر مکان کند. ؛ ~ فاعل اسمی است مشتق از فعل که بر کننده کاری یا دارنده حالتی دلالت کند؛ صفت فاعلی. ؛~ مفعول اسمی است که دلالت می‌کند بر چیزی یا کسی که فعل بر او واقع شده‌است ؛ صفت مفعولی. ؛ ~ مصدر کلمه‌ای است مشتق از فعل که بر معنی مصدر دلالت کند (و آن جز مصدر و ریشه فعل است). ؛ ~ مشتق اسمی که از مصدر یا ریشه‌ای جدا شده باشد مانند اسم فاعل که از امر یا ریشه و اسم مفعول که از مصدر (مرخم) ساخته می‌شود. ؛ ~ معنی اسمی است که وجود مسمی آن به غیرش وابسته باشد. مق. اسم ذات: رنجش، دانش، سفیدی، هوش.

دیدگاهتان را بنویسید