شاهنامه فردوسی – راى زدن رودابه با كنيزكان

راى زدن رودابه با كنيزكان

      

و را پنج ترك پرستنده بود            پرستنده و مهربان بنده بود

         بدان بندگان خردمند گفت            كه بگشاد خواهم نهان از نهفت‏

         شما يك بيك راز دار منيد            پرستنده و غمگسار منيد

         بدانيد هر پنج و آگه بويد            همه ساله با بخت همره بويد

         كه من عاشقم همچو بحر دمان            از و بر شده موج تا آسمان‏

         پر از پور سامست روشن دلم            بخواب اندر انديشه زو نگسلم‏

         هميشه دلم در غم مهر اوست            شب و روزم انديشه چهر اوست‏

  دیوان حافظ - چو بشنوی سخن اهل دل، مگو که خطاست

         كنون اين سخن را چه درمان كنيد            چگوييد و با من چه پيمان كنيد

         يكى چاره بايد كنون ساختن            دل و جانم از رنج پرداختن‏

         پرستندگان را شگفت آمد آن            كه بيكارى آمد ز دخت ردان‏

         همه پاسخش را بياراستند            چو اهرمن از جاى برخاستند

         كه اى افسر بانوان جهان            سرافراز بر دختران مهان‏

         ستوده ز هندوستان تا بچين            ميان بتان در چو روشن نگين‏

         ببالاى تو بر چمن سرو نيست            چو رخسار تو تابش پرو نيست‏

         نگار رخ تو ز قنوج و راى            فرستد همى سوى خاور خداى‏

  شاهنامه فردوسی - داستان دقیقی سخن سرای

         ترا خود بديده درون شرم نيست            پدر را بنزد تو آزرم نيست‏

         كه آن را كه اندازد از بر پدر            تو خواهى كه گيرى مر او را ببر

         كه پرورده مرغ باشد بكوه            نشانى شده در ميان گروه‏

         كس از مادران پير هرگز نزاد            نه ز آن كس كه زايد بباشد نژاد

         چنين سرخ دو بسّد شير بوى            شگفتى بود گر شود پير جوى‏

         جهانى سراسر پر از مهر تست            بايوانها صورت چهر تست‏

         ترا با چنين روى و بالاى و موى            ز چرخ چهارم خور آيدت شوى‏

  دیوان حافظ - ساقیا آمدن عید، مبارک بادت

         چو رودابه گفتار ايشان شنيد            چو از باد آتش دلش بر دميد

         بريشان يكى بانگ برزد بخشم            بتابيد روى و بخوابيد چشم‏

         و ز ان پس بچشم و بروى دژم            بابرو ز خشم اندر آورد خم‏

         چنين گفت كين خام پيكارتان            شنيدن نيرزيد گفتارتان‏

         نه قيصر بخواهم نه فغفور چين            نه از تاج داران ايران زمين‏

         ببالاى من پور سامست زال            ابا بازوى شير و با برز و يال‏

         گرش پير خوانى همى گر جوان            مرا او بجاى تنست و روان‏

         مرا مهر او دل نديده گزيد            همان دوستى از شنيده گزيد

  دیوان حافظ - گداخت جان که شود کار دل تمام و نشد

         برو مهربانم نه بر روى و موى            بسوى هنر گشتمش مهر جوى‏

         پرستنده آگه شد از راز او            چو بشنيد دل خسته آواز او

         بآواز گفتند ما بنده‏ايم            بدل مهربان و پرستنده‏ايم‏

         نگه كن كنون تا چه فرمان دهى            نيايد ز فرمان تو جز بهى‏

         يكى گفت زيشان كه اى سرو بن            نگر تا نداند كسى اين سخن‏

         اگر جادويى بايد آموختن            ببند و فسون چشمها دوختن‏

         بپرّيم با مرغ و جادو شويم            بپوئيم و در چاره آهو شويم‏

         مگر شاه را نزد ماه آوريم            بنزديك او پايگاه آوريم‏

  دیوان حافظ - خوشتر ز عیش و صحبت و باغ و بهار چیست

         لب سرخ رودابه پر خنده كرد            رخان معصفر سوى بنده كرد

         كه اين گفته را گر شوى كار بند            درختى برومند كارى بلند

         كه هر روز ياقوت بار آورد            برش تازيان بر كنار آورد

   ‏

                       

در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید

گر من آلوده دامنم چه عجب
همه عالم گواه عصمت اوست
«حافظ»

فرهنگ معین

واژه مورد نظر خود را جستجو کنید

اسم

( اِ ) [ ع. ] (اِ.)
۱- کلمه‌ای که به وسیله آن چیزی یا کسی را می‌خوانند، نام.
۲- عنوان.
۳- شهرت، آوازه.
۴- در دستور زبان فارسی قسمی از اقسام کلمه که بدان مردم یا جانور یا چیزی را نامند و معین کنند: مرد، زن، خانه، میز، کوه و دشت. ضح - در صرف عربی اسم قسمی از سه قسم کلمه‌است که بر معنایی مستقل دلالت کند و به زمانی خاص باز بسته نباشد.
۵- اسم ذات است مسما به اعتبار صفت و صفت یا با وجود است چون عالم و قدیم و یا با عدم است چون قدوس (تصوف). ج. اسامی، اسماء. ؛~ آلت اسمی است که بر ابزار کار دلالت کند. ؛ ~ اشاره «این» و «آن» هرگاه مسبوق به اسم می‌باشد، اسم اشاره نامیده شود. نخستین برای اشاره به نزدیک و دومین برای اشاره به دور: این خانه، این میز، آن مرد، آن خیابان. ؛ ~ جمع اسم عام چون در صورت مفرد و در معنی جمع باشد: دسته، رمه. ؛~ بی مسمی نامی که معنی آن با چیز یا کسی که برای آن وضع شده‌است مطابق نباشد. ؛~ جنس اسمی است که بر افراد یک جنس دلالت کند و آن نه معرفه‌است نه نکره مانند: درخت، کوه، اسب و چون خواهند نکره شود «ی» بدان افزایند: درختی، کوهی، اسبی. ؛ ~ خاص آن است که بر فردی مخصوص و معین دلالت کند. مق. اسم عام. ؛ ~ ذات اسم چون قایم به ذات باشد و وجودش وابسته به دیگری نباشد آن را اسم ذات نامند. مق. اسم معنی. ؛ ~ زمان اسمی است که دلالت بر زمان کند. ؛ ~ مکان اسمی است که دلالت بر مکان کند. ؛ ~ فاعل اسمی است مشتق از فعل که بر کننده کاری یا دارنده حالتی دلالت کند؛ صفت فاعلی. ؛~ مفعول اسمی است که دلالت می‌کند بر چیزی یا کسی که فعل بر او واقع شده‌است ؛ صفت مفعولی. ؛ ~ مصدر کلمه‌ای است مشتق از فعل که بر معنی مصدر دلالت کند (و آن جز مصدر و ریشه فعل است). ؛ ~ مشتق اسمی که از مصدر یا ریشه‌ای جدا شده باشد مانند اسم فاعل که از امر یا ریشه و اسم مفعول که از مصدر (مرخم) ساخته می‌شود. ؛ ~ معنی اسمی است که وجود مسمی آن به غیرش وابسته باشد. مق. اسم ذات: رنجش، دانش، سفیدی، هوش.

دیدگاهتان را بنویسید