شاهنامه فردوسی – راى زدن رستم با كى‏ قباد

راى زدن رستم با كى‏ قباد

          ز تركان طلايه بسى بد براه            رسيد اندر ايشان يل صف پناه‏

         بر آويخت با نامداران جنگ            يكى گرزه گاوپيكر بچنگ‏

         دليران توران برآويختند            سرانجام از رزم بگريختند

         نهادند سر سوى افراسياب            همه دل پر از خون و ديده پر آب‏

         بگفتند وى را همه بيش و كم            سپهبد شد از كار ايشان دژم‏

         بفرمود تا نزد او شد قلون            ز تركان دليرى گوى پر فسون‏

         بدو گفت بگزين ز لشكر سوار            و ز ايدر برو تا در كوهسار

         دلير و خردمند و هشيار باش            بپاس اندرون نيز بيدار باش‏

         كه ايرانيان مردمى ريمنند            همى ناگهان بر طلايه زنند

         برون آمد از نزد خسرو قلون            بپيش اندرون مردم رهنمون‏

  شاهنامه فردوسی - رزم رستم با سهراب

         سر راه بر نامداران ببست            بمردان جنگى و پيلان مست‏

         و زان روى رستم دلير و گزين            بپيمود زى شاه ايران زمين‏

         يكى ميل ره تا بالبرز كوه            يكى جايگه ديد بُرنا شكوه‏

         درختان بسيار و آب روان            نشستنگه مردم نوجوان‏

         يكى تخت بنهاده نزديك آب            برو ريخته مشك ناب و گلاب‏

         جوانى بكردار تابنده ماه            نشسته بران تخت بر سايه گاه‏

         رده بر كشيده بسى پهلوان            برسم بزرگان كمر بر ميان‏

         بياراسته مجلسى شاهوار            بسان بهشتى برنگ و نگار

         چو ديدند مر پهلوان را براه            پذيره شدندش از ان سايه گاه‏

         كه ما ميزبانيم و مهمان ما            فرود آى ايدر بفرمان ما

  دیوان حافظ - دل ما به دور رویت ز چمن فراغ دارد

         بدان تا همه دست شادى بريم            بياد رخ نامور مى خوريم‏

         تهمتن بديشان چنين گفت باز            كه اى نامداران گردن فراز

         مرا رفت بايد بالبرز كوه            بكارى كه بسيار دارد شكوه‏

         نبايد ببالين سر و دست ناز            كه پيشست بسيار رنج دراز

         سر تخت ايران ابى شهريار            مرا باده خوردن نيايد بكار

         نشانى دهيدم سوى كى‏قباد            كسى كز شما دارد او را بياد

         سر آن دليران زبان برگشاد            كه دارم نشانى من از كى‏قباد

         گر آيى فرود و خورى نان ما            بيفروزى از روى خود جان ما

         بگوييم يك سر نشان قباد            كه او را چگونست رسم و نهاد

         تهمتن ز رخش اندر آمد چو باد            چو بشنيد از وى نشان قباد

  شاهنامه فردوسی - رزم رستم با تورانيان‏‏

         بيامد دمان تا لب رودبار            نشستند در زير آن سايه‏دار

         جوان از بر تخت خود بر نشست            گرفته يكى دست رستم بدست‏

         بدست دگر جام پر باده كرد            و زو ياد مردان آزاده كرد

         دگر جام بر دست رستم سپرد            بدو گفت كاى نامبردار و گرد

         بپرسيدى از من نشان قباد            تو اين نام را از كه دارى بياد

         بدو گفت رستم كه از پهلوان            پيام آوريدم بروشن روان‏

         سر تخت ايران بياراستند            بزرگان بشاهى ورا خواستند

         پدرم آن گزين يلان سربسر            كه خوانند او را همى زال زر

         مرا گفت رو تا بالبرز كوه            قباد دلاور ببين با گروه‏

         بشاهى برو آفرين كن يكى            نبايد كه سازى درنگ اندكى‏

  دیوان حافظ - دلی که غیب نمای است و جام جم دارد

         بگويش كه گردان ترا خواستند            بشادى جهانى بياراستند

         نشان ار توانى و دانى مرا            دهى و بشاهى رسانى ورا

         ز گفتار رستم دلير جوان            بخنديد و گفتش كه اى پهلوان‏

         ز تخم فريدون منم كى‏قباد            پدر بر پدر نام دارم بياد

         چو بشنيد رستم فرو برد سر            بخدمت فرود آمد از تخت زر

         كه اى خسرو خسروان جهان            پناه بزرگان و پشت مهان‏

         سر تخت ايران بكام تو باد            تن ژنده پيلان بدام تو باد

         نشست تو بر تخت شاهنشهى            همت سر كشى باد و هم فرهى‏

         درودى رسانم بشاه جهان            ز زال گزين آن يل پهلوان‏

         اگر شاه فرمان دهد بنده را            كه بگشايم از بند گوينده را

  شاهنامه فردوسی - فرستادن فريدون جندل را به يمن

         قباد دلاور بر آمد ز جاى            ز گفتار رستم دل و هوش و راى‏

         تهمتن همانگه زبان برگشاد            پيام سپهدار ايران بداد

         سخن چون بگوش سپهبد رسيد            ز شادى دل اندر برش بر طپيد

         بيازيد جامى لبالب نبيد            بياد تهمتن بدم در كشيد

         تهمتن هميدون يكى جام مى            بخورد آفرين كرد بر جان كى‏

         بر آمد خروش از دل زير و بم            فراوان شده شادى اندوه كم‏

         شهنشه چنين گفت با پهلوان            كه خوابى بديدم بروشن روان‏

         كه از سوى ايران دو باز سپيد            يكى تاج رخشان بكردار شيد

         خرامان و نازان شدندى برم            نهادندى آن تاج را بر سرم‏

  دیوان حافظ - اگر آن ترک شیرازی به‌‌ دست‌ آرد دل ما را

         چو بيدار گشتم شدم پر اميد            ازان تاج رخشان و باز سپيد

         بياراستم مجلسى شاهوار            برين سان كه بينى بدين مرغزار

         تهمتن مرا شد چو باز سپيد            ز تاج بزرگان رسيدم نويد

         تهمتن چو بشنيد از خواب شاه            ز باز و ز تاج فروزان چو ماه‏

         چنين گفت با شاه كنداوران            نشانست خوابت ز پيغمبران‏

         كنون خيز تا سوى ايران شويم            بيارى بنزد دليران شويم‏

         قباد اندر آمد چو آتش ز جاى            ببور نبرد اندر آورد پاى‏

         كمر بر ميان بست رستم چو باد            بيامد گرازان پس كى‏ قباد

         شب و روز از تاختن نغنويد            چنين تا بنزد طلايه رسيد

         قلون دلاور شد آگه ز كار            چو آتش بيامد سوى كارزار

  شاهنامه فردوسی - پادشاهى ضحاك هزار سال بود

         شهنشاه ايران چو زان گونه ديد            برابر همى خواست صف بركشيد

         تهمتن بدو گفت كاى شهريار            ترا رزم جستن نيايد بكار

         من و رخش و كوپال و برگستوان            همانا ندارند با من توان‏

         بگفت اين و از جاى بر كرد رخش            بزخمى سوارى همى كرد پخش‏

         قلون ديد ديوى بجسته ز بند            بدست اندرون گرز و بر زين كمند

         برو حمله آورد مانند باد            بزد نيزه و بند جوشن گشاد

         تهمتن بزد دست و نيزه گرفت            قلون از دليريش مانده شگفت‏

         ستد نيزه از دست او نامدار            بغرّيد چون تندر از كوهسار

         بزد نيزه و بر گرفتش ز زين            نهاد آن بن نيزه را بر زمين‏

  دیوان حافظ - یا رب این شمع دل‌افروز ز کاشانه کیست

         قلون گشت چون مرغ بر بابزن            بديدند لشكر همه تن بتن‏

         هزيمت شد از وى سپاه قلون            بيكبارگى بخت بد را زبون‏

         تهمتن گذشت از طلايه سوار            بيامد شتابان سوى كوهسار

         كجا بد علفزار و آب روان            فرود آمد آن جايگه پهلوان‏

         چنين تا شب تيره آمد فراز            تهمتن همى كرد هر گونه ساز

         از آرايش جامه پهلوى            همان تاج و هم باره خسروى‏

         چو شب تيره شد پهلو پيش بين            بر آراست با شاه ايران زمين‏

         بنزديك زال آوريدش بشب            به آمد شدن هيچ نگشاد لب‏

         نشستند يك هفته با راى زن            شدند اندران موبدان انجمن‏

         بهشتم بياراست پس تخت عاج            بر آويختند از بر عاج تاج‏

در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید

تا کی کشم عتیبت از چشم دلفریبت
روزی کرشمه‌ای کن ای یار برگزیده
«حافظ»

فرهنگ معین

واژه مورد نظر خود را جستجو کنید

اسم

( اِ ) [ ع. ] (اِ.)
۱- کلمه‌ای که به وسیله آن چیزی یا کسی را می‌خوانند، نام.
۲- عنوان.
۳- شهرت، آوازه.
۴- در دستور زبان فارسی قسمی از اقسام کلمه که بدان مردم یا جانور یا چیزی را نامند و معین کنند: مرد، زن، خانه، میز، کوه و دشت. ضح - در صرف عربی اسم قسمی از سه قسم کلمه‌است که بر معنایی مستقل دلالت کند و به زمانی خاص باز بسته نباشد.
۵- اسم ذات است مسما به اعتبار صفت و صفت یا با وجود است چون عالم و قدیم و یا با عدم است چون قدوس (تصوف). ج. اسامی، اسماء. ؛~ آلت اسمی است که بر ابزار کار دلالت کند. ؛ ~ اشاره «این» و «آن» هرگاه مسبوق به اسم می‌باشد، اسم اشاره نامیده شود. نخستین برای اشاره به نزدیک و دومین برای اشاره به دور: این خانه، این میز، آن مرد، آن خیابان. ؛ ~ جمع اسم عام چون در صورت مفرد و در معنی جمع باشد: دسته، رمه. ؛~ بی مسمی نامی که معنی آن با چیز یا کسی که برای آن وضع شده‌است مطابق نباشد. ؛~ جنس اسمی است که بر افراد یک جنس دلالت کند و آن نه معرفه‌است نه نکره مانند: درخت، کوه، اسب و چون خواهند نکره شود «ی» بدان افزایند: درختی، کوهی، اسبی. ؛ ~ خاص آن است که بر فردی مخصوص و معین دلالت کند. مق. اسم عام. ؛ ~ ذات اسم چون قایم به ذات باشد و وجودش وابسته به دیگری نباشد آن را اسم ذات نامند. مق. اسم معنی. ؛ ~ زمان اسمی است که دلالت بر زمان کند. ؛ ~ مکان اسمی است که دلالت بر مکان کند. ؛ ~ فاعل اسمی است مشتق از فعل که بر کننده کاری یا دارنده حالتی دلالت کند؛ صفت فاعلی. ؛~ مفعول اسمی است که دلالت می‌کند بر چیزی یا کسی که فعل بر او واقع شده‌است ؛ صفت مفعولی. ؛ ~ مصدر کلمه‌ای است مشتق از فعل که بر معنی مصدر دلالت کند (و آن جز مصدر و ریشه فعل است). ؛ ~ مشتق اسمی که از مصدر یا ریشه‌ای جدا شده باشد مانند اسم فاعل که از امر یا ریشه و اسم مفعول که از مصدر (مرخم) ساخته می‌شود. ؛ ~ معنی اسمی است که وجود مسمی آن به غیرش وابسته باشد. مق. اسم ذات: رنجش، دانش، سفیدی، هوش.

دیدگاهتان را بنویسید