شاهنامه فردوسی – راى زدن رستم با كى‏ قباد

راى زدن رستم با كى‏ قباد

          ز تركان طلايه بسى بد براه            رسيد اندر ايشان يل صف پناه‏

         بر آويخت با نامداران جنگ            يكى گرزه گاوپيكر بچنگ‏

         دليران توران برآويختند            سرانجام از رزم بگريختند

         نهادند سر سوى افراسياب            همه دل پر از خون و ديده پر آب‏

         بگفتند وى را همه بيش و كم            سپهبد شد از كار ايشان دژم‏

         بفرمود تا نزد او شد قلون            ز تركان دليرى گوى پر فسون‏

         بدو گفت بگزين ز لشكر سوار            و ز ايدر برو تا در كوهسار

         دلير و خردمند و هشيار باش            بپاس اندرون نيز بيدار باش‏

         كه ايرانيان مردمى ريمنند            همى ناگهان بر طلايه زنند

         برون آمد از نزد خسرو قلون            بپيش اندرون مردم رهنمون‏

  شاهنامه فردوسی - پادشاهى طهمورث ديوبند سى سال بود

         سر راه بر نامداران ببست            بمردان جنگى و پيلان مست‏

         و زان روى رستم دلير و گزين            بپيمود زى شاه ايران زمين‏

         يكى ميل ره تا بالبرز كوه            يكى جايگه ديد بُرنا شكوه‏

         درختان بسيار و آب روان            نشستنگه مردم نوجوان‏

         يكى تخت بنهاده نزديك آب            برو ريخته مشك ناب و گلاب‏

         جوانى بكردار تابنده ماه            نشسته بران تخت بر سايه گاه‏

         رده بر كشيده بسى پهلوان            برسم بزرگان كمر بر ميان‏

         بياراسته مجلسى شاهوار            بسان بهشتى برنگ و نگار

         چو ديدند مر پهلوان را براه            پذيره شدندش از ان سايه گاه‏

         كه ما ميزبانيم و مهمان ما            فرود آى ايدر بفرمان ما

  شاهنامه فردوسی - راى زدن زال با موبدان در كار رودابه

         بدان تا همه دست شادى بريم            بياد رخ نامور مى خوريم‏

         تهمتن بديشان چنين گفت باز            كه اى نامداران گردن فراز

         مرا رفت بايد بالبرز كوه            بكارى كه بسيار دارد شكوه‏

         نبايد ببالين سر و دست ناز            كه پيشست بسيار رنج دراز

         سر تخت ايران ابى شهريار            مرا باده خوردن نيايد بكار

         نشانى دهيدم سوى كى‏قباد            كسى كز شما دارد او را بياد

         سر آن دليران زبان برگشاد            كه دارم نشانى من از كى‏قباد

         گر آيى فرود و خورى نان ما            بيفروزى از روى خود جان ما

         بگوييم يك سر نشان قباد            كه او را چگونست رسم و نهاد

         تهمتن ز رخش اندر آمد چو باد            چو بشنيد از وى نشان قباد

  دیوان حافظ - ساقی به نور باده برافروز جام ما

         بيامد دمان تا لب رودبار            نشستند در زير آن سايه‏دار

         جوان از بر تخت خود بر نشست            گرفته يكى دست رستم بدست‏

         بدست دگر جام پر باده كرد            و زو ياد مردان آزاده كرد

         دگر جام بر دست رستم سپرد            بدو گفت كاى نامبردار و گرد

         بپرسيدى از من نشان قباد            تو اين نام را از كه دارى بياد

         بدو گفت رستم كه از پهلوان            پيام آوريدم بروشن روان‏

         سر تخت ايران بياراستند            بزرگان بشاهى ورا خواستند

         پدرم آن گزين يلان سربسر            كه خوانند او را همى زال زر

         مرا گفت رو تا بالبرز كوه            قباد دلاور ببين با گروه‏

         بشاهى برو آفرين كن يكى            نبايد كه سازى درنگ اندكى‏

  دیوان حافظ -  هر که شد محرم دل در حرم یار بماند

         بگويش كه گردان ترا خواستند            بشادى جهانى بياراستند

         نشان ار توانى و دانى مرا            دهى و بشاهى رسانى ورا

         ز گفتار رستم دلير جوان            بخنديد و گفتش كه اى پهلوان‏

         ز تخم فريدون منم كى‏قباد            پدر بر پدر نام دارم بياد

         چو بشنيد رستم فرو برد سر            بخدمت فرود آمد از تخت زر

         كه اى خسرو خسروان جهان            پناه بزرگان و پشت مهان‏

         سر تخت ايران بكام تو باد            تن ژنده پيلان بدام تو باد

         نشست تو بر تخت شاهنشهى            همت سر كشى باد و هم فرهى‏

         درودى رسانم بشاه جهان            ز زال گزين آن يل پهلوان‏

         اگر شاه فرمان دهد بنده را            كه بگشايم از بند گوينده را

  دیوان حافظ - مرحبا ای پیک مشتاقان بده پیغام دوست

         قباد دلاور بر آمد ز جاى            ز گفتار رستم دل و هوش و راى‏

         تهمتن همانگه زبان برگشاد            پيام سپهدار ايران بداد

         سخن چون بگوش سپهبد رسيد            ز شادى دل اندر برش بر طپيد

         بيازيد جامى لبالب نبيد            بياد تهمتن بدم در كشيد

         تهمتن هميدون يكى جام مى            بخورد آفرين كرد بر جان كى‏

         بر آمد خروش از دل زير و بم            فراوان شده شادى اندوه كم‏

         شهنشه چنين گفت با پهلوان            كه خوابى بديدم بروشن روان‏

         كه از سوى ايران دو باز سپيد            يكى تاج رخشان بكردار شيد

         خرامان و نازان شدندى برم            نهادندى آن تاج را بر سرم‏

  شاهنامه فردوسی - راى زدن سام با موبدان بر كار زال

         چو بيدار گشتم شدم پر اميد            ازان تاج رخشان و باز سپيد

         بياراستم مجلسى شاهوار            برين سان كه بينى بدين مرغزار

         تهمتن مرا شد چو باز سپيد            ز تاج بزرگان رسيدم نويد

         تهمتن چو بشنيد از خواب شاه            ز باز و ز تاج فروزان چو ماه‏

         چنين گفت با شاه كنداوران            نشانست خوابت ز پيغمبران‏

         كنون خيز تا سوى ايران شويم            بيارى بنزد دليران شويم‏

         قباد اندر آمد چو آتش ز جاى            ببور نبرد اندر آورد پاى‏

         كمر بر ميان بست رستم چو باد            بيامد گرازان پس كى‏ قباد

         شب و روز از تاختن نغنويد            چنين تا بنزد طلايه رسيد

         قلون دلاور شد آگه ز كار            چو آتش بيامد سوى كارزار

  شاهنامه فردوسی - پادشاهى هوشنگ چهل سال بود

         شهنشاه ايران چو زان گونه ديد            برابر همى خواست صف بركشيد

         تهمتن بدو گفت كاى شهريار            ترا رزم جستن نيايد بكار

         من و رخش و كوپال و برگستوان            همانا ندارند با من توان‏

         بگفت اين و از جاى بر كرد رخش            بزخمى سوارى همى كرد پخش‏

         قلون ديد ديوى بجسته ز بند            بدست اندرون گرز و بر زين كمند

         برو حمله آورد مانند باد            بزد نيزه و بند جوشن گشاد

         تهمتن بزد دست و نيزه گرفت            قلون از دليريش مانده شگفت‏

         ستد نيزه از دست او نامدار            بغرّيد چون تندر از كوهسار

         بزد نيزه و بر گرفتش ز زين            نهاد آن بن نيزه را بر زمين‏

  دیوان حافظ - بلبلی خون دلی خورد و گلی حاصل کرد

         قلون گشت چون مرغ بر بابزن            بديدند لشكر همه تن بتن‏

         هزيمت شد از وى سپاه قلون            بيكبارگى بخت بد را زبون‏

         تهمتن گذشت از طلايه سوار            بيامد شتابان سوى كوهسار

         كجا بد علفزار و آب روان            فرود آمد آن جايگه پهلوان‏

         چنين تا شب تيره آمد فراز            تهمتن همى كرد هر گونه ساز

         از آرايش جامه پهلوى            همان تاج و هم باره خسروى‏

         چو شب تيره شد پهلو پيش بين            بر آراست با شاه ايران زمين‏

         بنزديك زال آوريدش بشب            به آمد شدن هيچ نگشاد لب‏

         نشستند يك هفته با راى زن            شدند اندران موبدان انجمن‏

         بهشتم بياراست پس تخت عاج            بر آويختند از بر عاج تاج‏

در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید

بوی بنفشه بشنو و زلف نگار گیر
بنگر به رنگ لاله و عزم شراب کن
«حافظ»

فرهنگ معین

واژه مورد نظر خود را جستجو کنید
جستجوی واژه

لیست واژه‌ها (تعداد کل: 36,098)

چه

(چِ یا چَ) (پس.) پسوندی است دال بر تصغیر: باغچه، کوچه، آلوچه، کتابچه.

چهار

(چِ یا چَ) [ په. ] (اِ.) عدد اصلی میان سه و پنج، دوبرابر دو.

چهار ارکان

(~. اَ) [ فا - ع. ] (اِمر.)
۱- چهار حد جهان: مشرق، مغرب، شمال و جنوب.
۲- نوعی خیمه چهارگانه.

چهار مضراب

(~. مِ) [ فا - ع. ] (اِمر.) = چارمضراب: اصطلاحی است در نواختن آهنگ موسیقی، نوعی از آهنگ موسیقی که نوازنده ساز در دستگاه‌های مختلف آواز می‌نوازد تا آوازخوان برای خواندن مهیا شود، گونه‌ای از زدن که زننده خواننده ...

چهارآیین

(چَ) (اِمر.) چهار مذهب معروف اهل سنت: حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی.

چهارآیینه

(~. نِ) (اِمر.) نوعی جامه جنگ که در قدیم به هنگام جنگ می‌پوشیدند و آن دارای چهار قطعه آهن صیقل داده بود که روی سینه، پشت سر و سر زانوها نصب می‌شد.

چهاربالش

(~. لِ) (اِمر.)
۱- بالش‌های چهار - گانه، که هنگام بر تخت نشستن پادشاه، پشت سر و زیر پا و دو طرف او می‌گذاشتند.
۲- تخت، مسند.
۳- چهار عنصر (آب، خاک، آتش و باد).

چهارتخم

(~. تُ) (اِمر.) = چهارتخمه. چارتخم: مخلوط دانه‌های قدومه و بارهنگ و بهدانه و سپستان است که جوشانده آن‌ها به دلیل داشتن لعاب فراوان به عنوان ملین و نرم کننده سینه و خلط آور در امراض ریه مصرف می‌شود.

چهارتکبیر

(~. تَ) [ فا - ع. ] (اِمر.) اشاره‌است به نماز میت که در آن چهار تکبیر باید بگویند.

چهارتکبیر زدن

(~. تَ. زَ دَ) (مص ل.) ترک دنیا گفتن.

چهارجوهر

(~. جَ هَ) (اِمر.) چهار ستاره از بنات النعش که آن‌ها را نعش گویند.

چهارده

(چَ یا چِ دَ) (اِ.) عدد اصلی بین سیزده و پانزده، ده به علاوه چهار.

چهاردیواری

(چَ یا چَ) (اِمر.)
۱- هر جا که از چهارطرف محصور و دیوار باشد، محوطه.
۲- (کن.) خانه و کاشانه.

چهارزانو

(~.) (اِمر.)حالتی مؤدبانه از نشستن که ساق پای چپ زیر زانوی راست و ساق پای راست زیر زانوی چپ قرار می‌گیرد.

چهارسو

(~.) [ په. ] (اِمر.)
۱- چهارجانب: شمال، جنوب، مشرق، مغرب.
۲- چهارراه.
۳- چهارراه میان بازار، چارسوق، چارسوک.
۴- (کن.) دنیا، جهان.

چهارشاخ

(~.) (اِمر.) آلتی چوبی چهار شاخه و دسته دار که با آن خرمن کوفته را بر باد می‌دهند تا کاه از دانه جدا شود.

چهارشانه

(~. نِ) (ص مر.) مرد تنومند که دارای شانه‌های پهن باشد.

چهارشنبه

(~. شَ بِ) [ فا - عبر. ] (اِمر.) روز پنجم از ایام هفته مسلمانان.

چهارشنبه سوری

(~. شَ بِ) (اِمر.) غروب آخرین سه شنبه سال که در آن شب معمولاً هفت بوته آتش درست می‌کنند و به ترتیب از روی آن می‌پرند و می‌گویند: سرخی تو از من زردی من از تو.

چهارضلعی

(~. ض) [ فا - ع. ] (ص نسب.) صفحه‌ای است محدود به یک خط شکسته چهاربر و انواع آن عبارت است از: مربع، مربع مستطیل، لوزی، متوازی الاضلاع، ذوزنقه، چهارضلعی محاطی، چهارضلعی محیط، چهاربر.


دیدگاهتان را بنویسید