شاهنامه فردوسی – داستان فريدون با كارگزار ضحاك

داستان فريدون با كارگزار ضحاك

      

چو كشور ز ضحاك بودى تهى            يكى مايه‏ور بد بسان رهى‏

         كه او داشتى گنج و تخت و سراى            شگفتى بدل سوزگى كدخداى‏

         ورا كندرو خواندندى بنام            بكندى زدى پيش بيداد گام‏

         بكاخ اندر آمد دوان كند رو            در ايوان يكى تاجور ديد نو

         نشسته بآرام در پيشگاه            چو سرو بلند از برش گرد ماه‏

         ز يك دست سرو سهى شهرناز            بدست دگر ماه روى ارنواز

         همه شهر يك سر پر از لشكرش            كمر بستگان صف زده بر درش‏

  دیوان حافظ - شراب و عیش نهان چیست کار بی‌بنیاد

         نه آسيمه گشت و نه پرسيد راز            نيايش كنان رفت و بردش نماز

         برو آفرين كرد كاى شهريار            هميشه بزى تا بود روزگار

         خجسته نشست تو با فرّهى             كه هستى سزاوار شاهنشهى‏

         جهان هفت كشور ترا بنده باد            سرت بر تر از ابر بارنده باد

         فريدونش فرمود تا رفت پيش            بكرد آشكارا همه راز خويش‏

         بفرمود شاه دلاور بدوى            كه رو آلت تخت شاهى بجوى‏

         نبيذ آر و رامشگران را بخوان            بپيماى جام و بياراى خوان‏

         كسى كو برامش سزاى منست            بدانش همان دلزداى منست‏

  دیوان حافظ - سرو چمان من چرا میل چمن نمی‌کند

         بيار انجمن كن بر تخت من            چنان چون بود در خور بخت من‏

         چو بشنيد از او اين سخن كدخداى            بكرد آنچه گفتش بدو رهنماى‏

         مى روشن آورد رامشگران            همان در خورش با گهر مهتران‏

         فريدون غم افكند و رامش گزيد            شبى كرد جشنى چنانچون سزيد

         چو شد رام گيتى دوان كندرو            برون آمد از پيش سالار نو

         نشست از بر باره راه جوى            سوى شاه ضحاك بنهاد روى‏

         بيامد چو پيش سپهبد رسيد            سراسر بگفت آنچه ديد و شنيد

         بدو گفت كاى شاه گردنكشان            ببرگشتن كارت آمد نشان‏

  شاهنامه فردوسی - رزم رستم با تورانيان‏‏

         سه مرد سرافراز با لشكرى            فراز آمدند از دگر كشورى‏

         ازان سه يكى كهتر اندر ميان            ببالاى سرو و بچهر كيان‏

         بسالست كهتر فزونيش بيش            از آن مهتران او نهد پاى پيش‏

         يكى گرز دارد چو يك لخت كوه            همى تابد اندر ميان گروه‏

         باسپ اندر آمد بايوان شاه            دو پر مايه با او هميدون براه‏

         بيامد بتخت كئى بر نشست            همه بند و نيرنگ تو كرد پست‏

         هر آن كس كه بود اندر ايوان تو            ز مردان مرد و ز ديوان تو

  شاهنامه فردوسی - رسيدن زال به يارى مهراب

         سر از پاى يك سر فرو ريختشان            همه مغز با خون براميختشان‏

         بدو گفت ضحاك شايد بدن            كه مهمان بود شاد بايد بدن‏

         چنين داد پاسخ ورا پيش كار            كه مهمان ابا گرزه گاو سار

         بمردى نشيند بآرام تو            ز تاج و كمر بسترد نام تو

         بآيين خويش آورد ناسپاس            چنين گر تو مهمان شناسى شناس‏

         بدو گفت ضحاك چندين منال            كه مهمان گستاخ بهتر بفال‏

         چنين داد پاسخ بدو كندرو            كه آرى شنيدم تو پاسخ شنو

         گرين نامور هست مهمان تو            چه كارستش اندر شبستان تو

  شاهنامه فردوسی - ستایش خرد

         كه با دختران جهاندار جم            نشيند زند راى بر بيش و كم‏

         بيك دست گيرد رخ شهرناز            بديگر عقيق لب ارنواز

         شب تيره‏گون خود بتر زين كند            بزير سر از مشك بالين كند

         چو مشك آن دو گيسوى دو ماه تو            كه بودند همواره دلخواه تو

         بگيرد ببرشان چو شد نيم مست            بدين گونه مهمان نبايد بدست‏

         بر آشفت ضحاك بر سان كرگ            شنيد آن سخن كار زو كرد مرگ‏

         بدشنام زشت و بآواز سخت            شگفتى بشوريد با شور بخت‏

         بدو گفت هرگز تو در خان من            ازين پس نباشى نگهبان من‏

  دیوان حافظ - آن کس که به دست جام دارد

         چنين داد پاسخ ورا پيش كار            كه ايدون گمانم من اى شهريار

         كزان بخت هرگز نباشدت بهر            بمن چون دهى كدخدايى شهر

         چو بى‏بهره باشى ز گاه مهى            مرا كار سازندگى چون دهى‏

         چرا تو نسازى همى كار خويش            كه هرگز نيامدت ازين كار پيش‏

         ز تاج بزرگى چو موى از خمير            برون آمدى مهترا چاره گير

         ترا دشمن آمد بگه بر نشست            يكى گرزه گاو پيكر بدست‏

       همه بند و نيرنگت از رنگ برد            دلارام بگرفت و گاهت سپرد

   ‏

                       

در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید

عیب حافظ گو مکن واعظ که رفت از خانقاه
پای آزادی چه بندی گر به جایی رفت رفت
«حافظ»

فرهنگ معین

واژه مورد نظر خود را جستجو کنید

اسم

( اِ ) [ ع. ] (اِ.)
۱- کلمه‌ای که به وسیله آن چیزی یا کسی را می‌خوانند، نام.
۲- عنوان.
۳- شهرت، آوازه.
۴- در دستور زبان فارسی قسمی از اقسام کلمه که بدان مردم یا جانور یا چیزی را نامند و معین کنند: مرد، زن، خانه، میز، کوه و دشت. ضح - در صرف عربی اسم قسمی از سه قسم کلمه‌است که بر معنایی مستقل دلالت کند و به زمانی خاص باز بسته نباشد.
۵- اسم ذات است مسما به اعتبار صفت و صفت یا با وجود است چون عالم و قدیم و یا با عدم است چون قدوس (تصوف). ج. اسامی، اسماء. ؛~ آلت اسمی است که بر ابزار کار دلالت کند. ؛ ~ اشاره «این» و «آن» هرگاه مسبوق به اسم می‌باشد، اسم اشاره نامیده شود. نخستین برای اشاره به نزدیک و دومین برای اشاره به دور: این خانه، این میز، آن مرد، آن خیابان. ؛ ~ جمع اسم عام چون در صورت مفرد و در معنی جمع باشد: دسته، رمه. ؛~ بی مسمی نامی که معنی آن با چیز یا کسی که برای آن وضع شده‌است مطابق نباشد. ؛~ جنس اسمی است که بر افراد یک جنس دلالت کند و آن نه معرفه‌است نه نکره مانند: درخت، کوه، اسب و چون خواهند نکره شود «ی» بدان افزایند: درختی، کوهی، اسبی. ؛ ~ خاص آن است که بر فردی مخصوص و معین دلالت کند. مق. اسم عام. ؛ ~ ذات اسم چون قایم به ذات باشد و وجودش وابسته به دیگری نباشد آن را اسم ذات نامند. مق. اسم معنی. ؛ ~ زمان اسمی است که دلالت بر زمان کند. ؛ ~ مکان اسمی است که دلالت بر مکان کند. ؛ ~ فاعل اسمی است مشتق از فعل که بر کننده کاری یا دارنده حالتی دلالت کند؛ صفت فاعلی. ؛~ مفعول اسمی است که دلالت می‌کند بر چیزی یا کسی که فعل بر او واقع شده‌است ؛ صفت مفعولی. ؛ ~ مصدر کلمه‌ای است مشتق از فعل که بر معنی مصدر دلالت کند (و آن جز مصدر و ریشه فعل است). ؛ ~ مشتق اسمی که از مصدر یا ریشه‌ای جدا شده باشد مانند اسم فاعل که از امر یا ریشه و اسم مفعول که از مصدر (مرخم) ساخته می‌شود. ؛ ~ معنی اسمی است که وجود مسمی آن به غیرش وابسته باشد. مق. اسم ذات: رنجش، دانش، سفیدی، هوش.

دیدگاهتان را بنویسید