جنگ رستم با افراسياب
چو رستم بديد آنك قارن چه كرد چه گونه بود ساز ننگ و نبرد
بپيش پدر شد بپرسيد ازوى كه با من جهان پهلوانا بگوى
كه افراسياب آن بد انديش مرد كجا جاى گيرد بروز نبرد
چه پوشد كجا بر فرازد درفش كه پيداست تابان درفش بنفش
من امروز بند كمرگاه اوى بگيرم كشانش بيارم بروى
بدو گفت زال اى پسر گوش دار يك امروز با خويشتن هوش دار
كه آن ترك در جنگ نر اژدهاست در آهنگ و در كينه ابر بلاست
درفشش سياهست و خفتان سياه ز آهنش ساعد ز آهن كلاه
همه روى آهن گرفته بزر نشانى سيه بسته بر خود بر
ازو خويشتن را نگهدار سخت كه مردى دليرست و پيروز بخت
بدو گفت رستم كه اى پهلوان تو از من مدار ايچ رنجه روان
جهان آفريننده يار منست دل و تيغ و بازو حصار منست
برانگيخت آن رخش رويينه سم بر آمد خروشيدن گاودم
چو افراسيابش بهامون بديد شگفتيد ازان كودك نارسيد
ز تركان بپرسيد كين اژدها بدين گونه از بند گشته رها
كدامست كين را ندانم بنام يكى گفت كين پور دستان سام
نبينى كه با گرز سام آمدست جوانست و جوياى نام آمدست
بپيش سپاه آمد افراسياب چو كشتى كه موجش برآرد ز آب
چو رستم ورا ديد بفشارد ران بگردن برآورد گرز گران
چو تنگ اندر آورد با او زمين فرو كرد گرز گران را بزين
ببند كمرش اندر آورد چنگ جدا كردش از پشت زين پلنگ
همى خواست بردنش پيش قباد دهد روز جنگ نخستينش داد
ز هنگ سپهدار و چنگ سوار نيامد دوال كمر پايدار
گسست و بخاك اندر آمد سرش سواران گرفتند گرد اندرش
سپهبد چو از چنگ رستم بجست بخائيد رستم همى پشت دست
چرا گفت نگرفتمش زير كش همى بر كمر ساختم بند خوش
چو آواى زنگ آمد از پشت پيل خروشيدن كوس بر چند ميل
يكى مژده بردند نزديك شاه كه رستم بدرّيد قلب سپاه
چنان تا بر شاه تركان رسيد درفش سپهدار شد ناپديد
گرفتش كمربند و بفگند خوار خروشى ز تركان بر آمد بزار
ز جاى اندر آمد چو آتش قباد بجنبيد لشگر چو دريا ز باد
بر آمد خروشيدن دار و كوب درخشيدن خنجر و زخم چوب
بران ترگ زرّين و زرّين سپر غمى شد سر از چاك چاك تبر
تو گفتى كه ابرى بر آمد ز كنج ز شنگرف نيرنگ زد بر ترنج
ز گرد سواران دران پهن دشت زمين شش شد و آسمان گشت هشت
هزار و صد و شصت گرد دلير بيك زخم شد كشته چون نرّه شير
برفتند تركان ز پيش مغان كشيدند لشگر سوى دامغان
و زان جا بجيحون نهادند روى خليده دل و با غم و گفت و گوى
شكسته سليح و گسسته كمر نه بوق و نه كوس و نه پاى و نه سر
