پيغام كاوس به زال و رستم

ازان پس جهانجوى خسته جگر            برون كرد مردى چو مرغى بپر

         سوى زابلستان فرستاد زود            بنزديك دستان و رستم درود

         كنون چشم شد تيره و تيره بخت            بخاك اندر آمد سر تاج و تخت‏

         جگر خسته در چنگ آهرمنم            همى بگسلد زار جان از تنم‏

         چو از پندهاى تو ياد آورم            همى از جگر سرد باد آورم‏

         نرفتم بگفتار تو هوشمند            ز كم دانشى بر من آمد گزند

         اگر تو نبندى بدين بد ميان            همه سود را مايه باشد زيان‏

         چو پوينده نزديك دستان رسيد            بگفت آنچ دانست و ديد و شنيد

         هم آن گنج و هم لشكر نامدار            بياراسته چون گل اندر بهار

         همه چرخ گردان بديوان سپرد            تو گويى كه باد اندر آمد ببرد

         چو بشنيد بر تن بدرّيد پوست            ز دشمن نهان داشت اين هم ز دوست‏

         بروشن دل از دور بدها بديد            كه زين بر زمانه چه خواهد رسيد

         برستم چنين گفت دستان سام            كه شمشير كوته شد اندر نيام‏

         نشايد كزين پس چميم و چريم            و گر تخت را خويشتن پروريم‏

         كه شاه جهان در دم اژدهاست            بايرانيان بر چه مايه بلاست‏

         كنون كرد بايد ترا رخش زين            بخواهى بتيغ جهان بخش كين‏

         همانا كه از بهر اين روزگار            ترا پرورانيد پروردگار

         نشايد بدين كار آهرمنى            كه آسايش آرى و گر دم زنى‏

         برت را بببر بيان سخت كن            سر از خواب و انديشه پردخت كن‏

         هران تن كه چشمش سنان تو ديد            كه گويد كه او را روان آرميد

         اگر جنگ دريا كنى خون شود            از آواى تو كوه هامون شود

         نبايد كه ارژنگ و ديو سپيد            بجان از تو دارند هرگز اميد

         كنون گردن شاه مازندران            همه خرد بشكن بگرز گران‏

         چنين پاسخش داد رستم كه راه            درازست و من چون شوم كينه خواه‏

         ازين پادشاهى بدان گفت زال            دو راهست و هر دو برنج و وبال‏

         يكى از دو راه آنك كاوس رفت            دگر كوه و بالا و منزل دو هفت‏

         پر از ديو و شيرست و پر تيرگى            بماند بدو چشمت از خيرگى‏

         تو كوتاه بگزين شگفتى ببين            كه يار تو باشد جهان آفرين‏

         اگر چه بر نجست هم بگذرد            پى رخش فرّخ زمين بسپرد

         شب تيره تا بر كشد روز چاك            نيايش كنم پيش يزدان پاك‏

         مگر باز بينم بر و يال تو            همان پهلوى چنگ و گوپال تو

         و گر هوش تو نيز بر دست ديو            برآيد بفرمان گيهان خديو

         تواند كسى اين سخن بازداشت            چنان كو گذارد ببايد گذاشت‏

         نخواهد همى ماند ايدر كسى            بخوانند اگر چه بماند بسى‏

         كسى كو جهان را بنام بلند            گذارد برفتن نباشد نژند

         چنين گفت رستم بفرّخ پدر            كه من بسته دارم بفرمان كمر

         و ليكن بدوزخ چميدن بپاى            بزرگان پيشين نديدند راى‏

         همان از تن خويش نابوده سير            نيايد كسى پيش درّنده شير

         كنون من كمر بسته و رفته گير            نخواهم جز از دادگر دستگير

         تن و جان فداى سپهبد كنم            طلسم دل جادوان بشكنم‏

         هر آن كس كه زنده است ز ايرانيان            بيارم ببندم كمر بر ميان‏

         نه ارژنگ مانم نه ديو سپيد            نه سنجه نه پولادغندى نه بيد

         بنام جهان آفرين يك خداى            كه رستم نگرداند از رخش پاى‏

         مگر دست ارژنگ بسته چو سنگ            فگنده بگردنش در پالهنگ‏

         سر و مغز پولاد را زير پاى            پى رخش برده زمين را ز جاى‏

         بپوشيد ببر و برآورد يال            برو آفرين خواند بسيار زال‏

         چو رستم برخش اندر آورد پاى            رخش رنگ بر جاى و دل هم بجاى‏

         بيامد پر از آب رودابه روى            همى زار بگريست دستان بروى‏

         بدو گفت كاى مادر نيكخوى            نه بگزيدم اين راه بر آرزوى‏

         مرا در غم خود گذارى همى            بيزدان چه اميد دارى همى‏

         چنين آمدم بخشش روزگار            تو جان و تن من بزنهار دار

         بپدرود كردنش رفتند پيش            كه دانست كش باز بينند بيش‏

         زمانه بدين سان همى بگذرد            دمش مرد دانا همى بشمرد

         هران روز بد كز تو اندر گذشت            برانى كز و گيتى آباد گشت‏