اگر روم ز پِیاش فتنهها برانگیزد
ور از طلب بنشینم به کینه برخیزد
و گر به رهگذری یک دَم از وفاداری
چو گَرد در پِیاش افتم چو باد بُگْریزد
و گر کنم طلبِ نیم بوسه صد افسوس
ز حُقِّهٔ دهنش چون شکر فرو ریزد
من آن فریب که در نرگسِ تو میبینم
بس آبروی که با خاک ره برآمیزد
فراز و شیب بیابان عشق، دامِ بلاست
کجاست شیردلی کز بلا نپرهیزد
تو عمر خواه و صبوری که چرخِ شعبده باز
هزار بازی از این طُرفهتر برانگیزد
بر آستانهٔ تسلیم سر بِنِه حافظ
که گر ستیزه کنی، روزگار بستیزد
در بیابان گر به شوق کعبه خواهی زد قدم
سرزنشها گر کند خار مغیلان غم مخور
«حافظ»
(دَ) (اِ.) آذر، آتش.
(دِ) (اِ.) نیشتر فصاد، نیشتر رگزن.
(رِ) [ فر. ] (اِ.)
۱- نشانی خانه، اداره و مانند آن، نشانی (فره).
۲- عنوان و نام کس یا جایی بر پشت پاکت و مانند آن.
(رَ) (اِ.)۱ - نمد زین اسب و مانند آن.
۲- درفشی که با آن نمدزین را دوزند.
۳- سلاح مانند خنجر و شمشیر.
(رَ مِ) (اِ.) نک آدرم.
(دَ رَ) (اِ.)
۱- رنج، اندوه.
۲- آفت، مصیبت.
(دَ) [ ع. ] (اِ.)۱ - نخستین انسان.
۲- (عا.) نوکر. ؛ ~ خود را شناختن از توانایی جسمی یا خصوصیات روحی کسی آگاه شدن.
(~. هَ) (اِ.)
۱- موجودی تخیلی با ظاهری شبیه انسان و ساخته شده از فلز و مدارهای الکترونیکی که در فیلمهای سینمایی بسیاری از کارهای انسان را انجام میدهد.
۲- مجازاً به کسی که از خود اختیاری ندارد و طبق گفته دیگران ...
(~. بَ) (اِ.)
۱- مترسک شبیه انسان که از برف ساخته میشود.
۲- آدم خیالی که گمان میکنند در کوههای هیمالیا زندگی میکند.
(~. حِ) [ ع - فا. ] (ص.)
۱- فهمیده، قابل اعتماد.
۲- دارای اصالت.
(~ِ دُ) (اِمر.) آدم بی سر و پا و بی ارزش.
(~. ش ِ) ~ص فا.) آن که اخلاق مردم را از قیافه و طرز رفتار و گفتار آنان درک کند.
(~. فُ) (حامص.)
۱- عمل آدم فروش اعم از سپردن و فروختن آدمها به دست دیگران جهت منافع یا درآمد.
۲- کنایه از جاسوسی کردن.
(~. قَ) (اِ.) کنایه از: کمیابی آدمهای شایسته و کارآمد.
(دَ. کُ) [ ع - فا. ] (ص فا.)کشنده آدم، قاتل انسان.
(دَ مَ) (اِمصغ.)
۱- آدم کوچک.
۲- مترسک.
(~. رَ) [ ع - فا. ] (ص مر.)نیکو - رفتار، نیکوخصال.
(دَ یَّ) (مص جع.)
۱- انسان بودن.
۲- به فضایل انسانی آراسته بودن.
[ انگ. ] (اِ.) امیرالبحر، دریاسالار.
(دَ) (ص مر.) = آدمیزاده: انسان، بشر. ؛ ~ شیر خام خورده کنایه از: انسان موجودی جایزالخطاست.
