شاهنامه فردوسی – بازگشتن زال به زابلستان

بازگشتن زال به زابلستان

          بفرمود پس شاه با موبدان            ستاره شناسان و هم بخردان‏

         كه جويند تا اختر زال چيست            بران اختر از بخت سالار كيست‏

         چو گيرد بلندى چه خواهد بدن            همى داستان از چه خواهد زدن‏

         ستاره‏شناسان هم اندر زمان            از اختر گرفتند پيدا نشان‏

        بگفتند با شاه ديهيم دار            كه شادان بزى تا بود روزگار

         كه او پهلوانى بود نامدار            سرافراز و هشيار و گرد و سوار

         چو بشنيد شاه اين سخن شاد شد            دل پهلوان از غم آزاد شد

         يكى خلعتى ساخت شاه زمين            كه كردند هر كس بدو آفرين‏

  دیوان حافظ - صوفی بیا که آینه صافیست جام را

         از اسپان تازى بزرّين ستام            ز شمشير هندى بزرّين نيام‏

         ز دينار و خز و ز ياقوت و زر            ز گستردنيهاى بسيار مر

         غلامان رومى بديباى روم            همه گوهرش پيكر و زرش بوم‏

         زبرجد طبقها و پيروزه جام            چه از زرّ سرخ و چه از سيم خام‏

         پر از مشك و كافور و پر زعفران            همه پيش بردند فرمان بران‏

         همان جوشن و ترگ و برگستوان            همان نيزه و تير و گرز گران‏

         همان تخت پيروزه و تاج زر            همان مهر ياقوت و زرّين كمر

  دیوان حافظ - صحن بستان ذوق بخش و صحبت یاران خوش است

         و زان پس منوچهر عهدى نوشت            سراسر ستايش بسان بهشت‏

         همه كابل و زابل و ماى و هند            ز درياى چين تا بدرياى سند

         ز زابلستان تا بدان روى بست            بنوّى نوشتند عهدى درست‏

         چو اين عهد و خلعت بياراستند            پس اسپ جهان پهلوان خواستند

         چو اين كرده شد سام بر پاى خاست            كه اى مهربان مهتر داد و راست‏

         ز ماهى بر انديشه تا چرخ ماه            چو تو شاه ننهاد بر سر كلاه‏

         بمهر و بداد و بخوى و خرد            زمانه همى از تو رامش برد

  شاهنامه فردوسی - پيام فرستادن پسران نزد فريدون

         همه گنج گيتى بچشم تو خوار            مبادا ز تو نام تو يادگار

         فرود آمد و تخت را داد بوس            ببستند بر كوهه پيل كوس‏

         سوى زابلستان نهادند روى            نظاره برو بر همه شهر و كوى‏

         چو آمد بنزديكى نيمروز            خبر شد ز سالار گيتى فروز

         بياراسته سيستان چون بهشت            گلش مشك سارا بد و زرّ خشت‏

          بسى مشك و دينار بر ريختند            بسى زعفران و درم بيختند

         يكى شادمانى بد اندر جهان            سراسر ميان كهان و مهان‏

         هر آنجا كه بد مهترى نامجوى            ز گيتى سوى سام بنهاد روى‏

  دیوان حافظ - یا رب سببی ساز که یارم به سلامت

         كه فرخنده بادا پى‏ء اين جوان            برين پاك دل نامور پهلوان‏

         چو بر پهلوان آفرين خواندند            ابر زال زر گوهر افشاندند

         نشست آنگهى سام با زيب و جام            همى داد چيز و همى راند كام‏

         كسى كو بخلعت سزاوار بود            خردمند بود و جهاندار بود

          بر اندازه‏شان خلعت آراستند            همه پايه برترى خواستند

        

      

   ‏

                       

در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید

از حرف خود به تیغ نگردیم چون قلم
هر چند دل دو نیم بود، حرف ما یکی است
«صائب تبریزی»

فرهنگ معین

واژه مورد نظر خود را جستجو کنید

آن

۱ - پسوند دال بر زمان: بامدادان، ناگاهان.
۲- پسوند دال بر مکان و موطن: گیلان، یونان، ایران، دیلمان.
۳- پسوند حاصل مصدر است در آخر ریشه فعل: چادردران کردن، راه جامه دران.
۴- پسوند دال بر کثرت و استمرار در آخر اسم فاعل (مرخم.): درم - ریزان، گلریزان.
۵- پسوند صفت فاعلی در آخر ریشه فعل = مفرد امر حاضر: خرامان، روان، نگران.
۶- پسوند دال بر نسبت بنوت و فرزندی: اردشیر بابکان (اردشیر پسر بابک)، خسرو قبادان (خسرو پسر قباد).
۷- پسوند دال بر جشن و آذین و شادمانی و سوگ: آشتی کنان، آینه بندان.
۸- گاه به آخر صفات پیوندد و تغییری در معنی و نوع کلمه نمی‌دهد: شادان، آبادان.
۹- پسوند جمع: یکی از دو علامت جمع پارسی است و آن در موارد ذیل به کار رود: الف: جانداران (انسان و حیوان) و نام اقوام و ملل به «ان» نیز جمع بسته شوند: مردان، اسبان، ترکان. ب: بعضی اعضای بدن (که زوج و متعدد باشند) علاوه بر «ها» به «ان» نیز جمع بسته شوند: چشمان، ابروان. ج: کلمات ذیل دال بر زمان: علاوه بر «ها» به «ان» جمع بسته شوند: روزگاران، روزان، شبان.

دیدگاهتان را بنویسید